Nungak le Tlangval / Nupi le Pasal karlak Ah Dawtnak Umti Loin Rawhnak Apanh Cuahmah Cang Timi Theih Khawhnak Thil phun 7 Abiapi Taktak Rak Rel Ve Hrimhrim

Theihtlei

1. Nawl ngeihnak le chungkhar zulh ding mi lei ah kar hlan kawh tilo in, zei chim le rel poah ah siknak le buainak , biafak le holh tthalo nih hmunhma alak i, deihnak a um khawh tilo ahcun Pehtlaihnak arawk mi asi ti alang. Sik le buainak nih hmun hma alak dih i, bia nem le holh dawh aum tilo ahcun rawhnak apanh ti afiang ko.

2. Dawtu nupi/pasal /nungak le tlangval he hmunkhat ah um ti nak in , Hawikom sawhsawh sin ah hna ngamnak , deihnak le lomhnak aum deuh tiah na thinlung aum ahcun arauh hlan ah buainak aum lai. Nuamhnak cu na dawtbik mi sin ah na hmuh awk asi. Na thinlung ah hna ngamnak pe kho tu ah na ruah khawh ti lo caah na caah suallam angei lo. Hmundang ah kal in hawikom sin thutdir kha na duh deuh ahcun na chung khar ah naa nuam kho tilo ti alang..cu nihcun rawhnak achuah ter.

3. Na dawtbik asi mi na nungak le na tlangval (nupi/pasal ) caah cun sui le ngun nak in man sung deuh ka si tiah na ruat i, adawhbik mi zong ka si ko tiah na ruah tawn mi kha, na ruah khawh tilo ahcun na thinlung ah hmun hma angei tilo mi minung sawhsawh ah na ruah lai. Nangmah lila zong ka darling caah dawhnak ka ngei tilo timi na ruat lai..cucu rawhnak thlaici aasem cang ti nak asi. Na mit ah aadawh bik mi na nungak le na tlangval kha a muichia bik ah na hmuh ahcun suallam angei tilo.

4. Hmunkhat ah ihtti zong huam tilo , inn khan dang ah mah lawng ih / nupi le pasal tha thawhnak le huamnak thinlung zong um lo, thinhun le aipuan zungzal nak ruah. Cutik ah Mah lawng um hi caan tha/siarem bik bantuk ah ruahnak lungthin na ngeih ahcun arawk colh ding mi chungkhar na si cang.

5. Inn ah nupi/pasal (chungkhar) sin ah caan hman nak in, lengchuah i dawr ah vak le zudawr , nuamhnak kal hiar nak le hmun dangdang ah caan hman lawng te duhnak thinlung na ngeih ahcun arawk colh ding mi asi.. Chuahnak hmun na kawl mi cu na nupi/pasal sin ah na um zuam tilo caah asi. Cucu apoi ngai cang tinak asi.

6. Na nupi le na pasal nih atuah mi zei thil hmanh hi na caah attha mi asi tiah cohlan khawh tilo lungthin na ngei maw? Tuahmi kip cung ah sual phawt nak thinlung in lehrulhnak dah na ngeih deuh. Rawl na ei tawn mi zong na duhlo i, athaw tuk in na ei bal mi zong a naam tuk in na ruah mi rawl kong ah soiselnak mit lawng na au ahcun apoi ngai mi asi..Ka nupi/ka pasal nih a ka daw lo, ka chuanmi rawl hmanh ei aduhlo ti in lungthin ah mithli aluang bantuk in na um ahcun apoi tuk cang. Na caah ah zei hmanh aa thawtlo mi cu na nupi/napasal cung ah na lungtlin lo ruang ah a chuak mi asi.

7. Bawmtu zong ka ngei tilo, Aka bawm kho tu hi kanupi/kapasal an si lo ti bantuk ruahnak na ngeih ahcun rawhnak lei na panh tinak asi. Hmailei zong ah ka darling hi a thleng kho hlei ti lai lo tiah ruahchannak ngeih khawh tilo le lungdongh tuk nak thinlung na ngeih ahcun apoi ngai cang. Zaa rem ruam cang seh tiah lungdong bia chim aum tik ahcun tihnung taktak asi cang.

Biatlang Kawm: Acunglei thil phun 7 lak hi na tonmi thil ah aa tel bal ve maw? Adihlak in na tuar mi asi maw?asiloah pakhat 1/2 lawng dah na tuar mi asi. Hi bantuk buainak le lungretheihnak he khuasak ko bu zong hin nunchung sivangh in um khawh asi i, i hnekchom in , lungcaan ipek ruang ah nuamhlo bu zong in caan saupi harnak tuar khawh asi. Hi bantuk buainak le harnak thil ruang ah damlonak , zawtfah le damkhawhlo lungzawtnak ( chronic desease ) te hna achuahpi khawh mi asi. Cucaah nangmah nunnak ah rak i tuak ve law, hi thil pa 7 ah pakhat te na sining aum ve sual ahcun iremh nak caan le khuaruah tthan nak càan na ngei rih.. Na remhlo ahcun nanupi le napasal /nungak/tlangval he itthen nak achuak lai tiah an ti. Hi bantuk buainak na ngeih sual ahcun atanglei thil pa 3 sin ah bawmh hal zokzok hna :

1. Psychologist ( lungthin lei zohtu sibawi)
2. Ca uk rel ( nuleva dawtnak cauk rel izuam)
3. Pastor le Biaknak hruaitu ruahnak hal hna.

Cafang palh aum lai..thei thiam te uh. Careltu nan diklak cung ah ka lawm.

Ref: Mariage and Family timi Cauk chung in lakmi asi…( Caan umtik ah Nupi sin ah chim aherh bik mi bia phun 5 le Pasal sin ah chim aherhmi bia phun 5 ) ttial khawh ka zuam than te lai. Credit: Vaurawngpar

Leave a Reply